İhbar Tazminatı & İhbar Süresi Hesaplama
Çalıştığınız kıdem yılına göre 4857 Sayılı İş Kanunu'nda belirlenen yasal ihbar sürenizi (2 ile 8 hafta arası) ve işten aniden çıkarıldığınızda (veya aniden ayrıldığınızda) alacağınız/ödeyeceğiniz net ihbar tazminatını güncel vergi kesintileriyle anında öğrenin.
Net İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır? (Hızlı Özet)
İhbar tazminatı, iş sözleşmesi haklı nedensiz feshedilirken yasal bildirim sürelerine uyulmaması durumunda ödenen cezai bir tazminattır. Hesaplanırken önce işçinin "Giydirilmiş Brüt Ücret"i üzerinden günlük brüt maaş bulunur ve bu tutar yasal ihbar süresi (14, 28, 42 veya 56 gün) ile çarpılır. Toplam brüt ihbar tazminatı tutarından çalışanın o ayki vergi dilimine göre (%15-%40 arası) Gelir Vergisi ve binde 7,59 oranında Damga Vergisi kesilerek elinize geçecek (veya ödemeniz gereken) net ihbar tazminatı bulunur. SGK primi kesintisi yapılmaz.
İhbar Süreleri
İhbar Tazminatı Nedir ve Hangi Durumlarda Ödenir?
İş Kanunu'na göre belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden (işten çıkarma veya istifa) önce, durumun karşı tarafa "yazılı olarak" bildirilmesi zorunludur. Bu bildirim süresine İhbar Süresi denir. Eğer işveren veya işçi bu süreye uymadan sözleşmeyi derhal (hemen o gün) bozmak isterse, karşı tarafa ödemek zorunda olduğu tazminata İhbar Tazminatı denir.
- 0 ile 6 Ay arası çalışanlar için: 2 Hafta (14 Gün)
- 6 Ay ile 1.5 Yıl arası çalışanlar için: 4 Hafta (28 Gün)
- 1.5 Yıl ile 3 Yıl arası çalışanlar için: 6 Hafta (42 Gün)
- 3 Yıldan fazla çalışanlar için: 8 Hafta (56 Gün)
İhbar Tazminatı Formülü = (Brüt Aylık Maaş / 30 Gün) × İhbar Süresi (Gün) - (Sadece Gelir Vergisi + Damga Vergisi Kesintisi)
İstifa Eden İşçi İhbar Tazminatı Alabilir mi?
En sık düşülen hata: Kendi isteğiyle (istifa ederek) işten ayrılan bir işçi ihbar tazminatı alamaz. Aksine, eğer istifa dilekçesini verdiği gün işi bırakıp giderse (ihbar süresini çalışmazsa), İşveren işçiden ihbar tazminatı talep etme (veya içerideki maaşından kesme) hakkına sahiptir.
Eğer işçi istifa edecekse ve tazminat ödemek istemiyorsa, çalışma süresine uygun haftayı (Örn: 2 yılı dolmuşsa 6 hafta önceden) yazılı olarak haber verip o süreyi çalıştıktan sonra ayrılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- İhbar Tazminatı Net Maaş üzerinden mi Brüt üzerinden mi hesaplanır?Tıpkı Kıdem Tazminatı gibi İhbar Tazminatı da Brüt Maaş (ve süreklilik arz eden yol, yemek gibi ek yardımların brütleri eklenerek) üzerinden hesaplanır. Ancak Kıdem Tazminatından sadece damga vergisi kesilirken, İhbar Tazminatından hem damga vergisi hem de gelir vergisi kesilir.
- Yeni iş arama izni nedir?İhbar süresi içinde (Örneğin işten çıkarılacaksınız ve 4 hafta daha çalışmanız istendi), işçinin günde en az 2 saat yasal yeni iş arama izni vardır. İşçi dilerse bu günde 2 saatlik izinleri toplu olarak kullanıp işten daha erken günlerde (ücreti kesilmeden) ayrılabilir.
- Deneme süresinde işten çıkarılırsam ihbar tazminatı alır mıyım?Hayır. İş sözleşmesinde yazılı bir "Deneme Süresi" varsa (Genellikle ilk 2 aydır), bu süre içinde hem işçi hem de işveren sözleşmeyi bildirimsiz (ihbarsız) ve tazminatsız olarak tek taraflı feshedebilir. (İşçinin çalıştığı günlerin maaş hakkı saklıdır).
İhbar Tazminatı Nedir ve Amacı Nedir?
İhbar tazminatı, iş hayatında tarafları (işçi ve işveren) ani fesihlere karşı koruyan bir yasal güvencedir. 4857 Sayılı İş Kanunu'na göre, belirsiz süreli iş sözleşmesini bitirmek isteyen taraf (işten çıkaran işveren veya istifa eden işçi), durumu karşı tarafa belirli bir süre önceden (ihbar süresi) bildirmek zorundadır. Bu süreye uyulmadan iş sözleşmesi derhal feshedilirse, ihlal eden taraf diğer tarafa bu sürenin ücretini nakit olarak (ihbar tazminatı) ödemekle yükümlüdür.
Yasal İhbar Süreleri (Kaç Hafta?)
Kanunda belirlenen bildirim süreleri, işçinin o işyerindeki kıdemine (çalışma süresine) göre değişmektedir:
- 6 aydan az kıdemi olanlar: 2 Hafta (14 Gün)
- 6 ay - 1,5 yıl arası kıdemi olanlar: 4 Hafta (28 Gün)
- 1,5 yıl - 3 yıl arası kıdemi olanlar: 6 Hafta (42 Gün)
- 3 yıldan fazla kıdemi olanlar: 8 Hafta (56 Gün)
Bu sürelerin parası, ihbar tazminatı olarak ödenir. Eğer işveren bu süreleri işçiye kullandırarak çalıştırırsa ve her gün 2 saat İş Arama İzni verirse, ayrıca tazminat ödemez.
Hesaplamada Vergi Kesintileri (Gelir & Damga Vergisi)
Kıdem tazminatı uygulamasından farklı olarak, ihbar tazminatından Gelir Vergisi kesilir. İşçinin içinde bulunduğu kümülatif vergi matrahına (%15, %20, %27 vb.) göre gelir vergisi oranı belirlenir. Ayrıca Binde 7,59 oranında damga vergisi de düşülür. Sadece SGK kesintisi yapılmaz.
2. Brüt İhbar Tazminatı = Günlük Brüt × İhbar Süresi (Gün)
3. Kesintiler = Gelir Vergisi + Damga Vergisi
4. Net İhbar Tazminatı = Brüt İhbar Tazminatı - Kesintiler
Örnek İhbar Tazminatı Hesaplama Tablosu
Aşağıdaki tablo 45.000 TL giydirilmiş brüt maaş alan ve 1. vergi diliminde (%15) bulunan bir çalışan için varsayımsal olarak hazırlanmıştır.
| Hizmet Süresi | İhbar Süresi | Brüt İhbar Taz. | Vergi Kesintileri | Net Ödenecek |
|---|---|---|---|---|
| 4 Ay (6 Aydan Az) | 2 Hafta (14 Gün) | 21.000,00 TL | - 3.309,39 TL | 17.690,61 TL |
| 1 Yıl (6 Ay - 1,5 Yıl) | 4 Hafta (28 Gün) | 42.000,00 TL | - 6.618,78 TL | 35.381,22 TL |
| 2 Yıl (1,5 Yıl - 3 Yıl) | 6 Hafta (42 Gün) | 63.000,00 TL | - 9.928,17 TL | 53.071,83 TL |
| 5 Yıl (3 Yıldan Fazla) | 8 Hafta (56 Gün) | 84.000,00 TL | - 13.237,56 TL | 70.762,44 TL |
Sık Yapılan Hatalar
- Yanlış: İstifa eden kişinin, şartlara uysa bile ihbar tazminatı alacağını zannetmesi.Doğru: İhbar tazminatını, sözleşmeyi haksız yere ANİDEN bitiren taraf öder. Siz istifa ederseniz işverenden tazminat isteyemezsiniz, aksine siz haber vermeden çıkarsanız işveren sizden ihbar tazminatı keser.
- Yanlış: İhbar tazminatından vergi kesilmediğini (tıpkı kıdem gibi olduğunu) sanmak.Doğru: Kıdemin aksine ihbar tazminatından Gelir Vergisi kesilir. %15 ile %40 arası ciddi bir vergi dilimi yükü çıkabilir.
- Yanlış: Hem ihbar süresini (haftalarca) çalışarak geçirip, çıkarken hem de parası ödenir sanmak.Doğru: İhbarın amacı size zaman kazandırmaktır. Ya bu süreyi çalışarak geçirir ve maaşınızı alırsınız (iş arama izniyle birlikte) ya da işveren sizi hemen gönderip peşin ihbar tazminatı öder. İkisi aynı anda olmaz.
- Yanlış: Deneme süresi (ilk 2 ay) içinde çıkarılanın ihbar tazminatı alacağını sanmak.Doğru: Yasal deneme süresi içinde sözleşme herhangi bir bildirime veya tazminata gerek kalmaksızın feshedilebilir.
Resmi Kaynaklar
- 4857 Sayılı İş Kanunu (Madde 17 - Süreli Fesih Bildirim Şartları)
- 4857 Sayılı İş Kanunu (Madde 27 - Yeni İş Arama İzni)
- 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu (Tazminat Vergilendirmeleri)
Bu sayfadaki hesaplamalar; çalışanın vergi dilimi standart olarak kabul edilerek ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun standart ihbar süreleri kullanılarak oluşturulmuş bir simülasyondur. Eğer sendikalıysanız veya bireysel iş sözleşmenizde daha uzun ihbar süreleri belirlenmişse hesaplama bu uzatılmış süreler üzerinden yapılmalıdır. Kesin rakamlar işyerinizin resmi insan kaynakları departmanı tarafından onaylanmalıdır.
Sürüm Geçmişi
Sıkça Sorulan Sorular
İhbar tazminatı nedir ve kimler alabilir?
İhbar tazminatı, iş sözleşmesi haklı bir neden olmaksızın feshedilirken yasal bildirim (ihbar) sürelerine uyulmaması durumunda, mağdur olan tarafa (işçi veya işveren) ödenen cezai bir tazminattır. Sözleşmeyi kim aniden bitirirse tazminatı o öder.
İstifa eden işçi ihbar tazminatı alabilir mi?
Hayır. Kendi rızasıyla istifa eden işçi, işveren onu hemen işten çıkarsa bile ihbar tazminatı alamaz. Üstelik istifa eden işçi, yasal ihbar süresi boyunca (2-8 hafta) çalışmaz ve hemen işi bırakırsa, işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir.
İhbar süreleri ne kadardır?
İş Kanununa göre ihbar süreleri kıdeme bağlıdır: 6 aydan az çalışanlar için 2 hafta (14 gün), 6 ay ile 1,5 yıl arası çalışanlar için 4 hafta (28 gün), 1,5 yıl ile 3 yıl arası çalışanlar için 6 hafta (42 gün), 3 yıldan fazla çalışanlar için 8 hafta (56 gün).
İhbar tazminatından hangi vergiler kesilir?
İhbar tazminatı hesaplanırken, brüt tutar üzerinden çalışanın o ay bulunduğu vergi dilimine göre (%15, %20, %27 vb.) Gelir Vergisi ve binde 7,59 oranında Damga Vergisi kesilir. SGK (sigorta) primi ise kesilmez.
İhbar süresi kullandırılan işçiye ihbar tazminatı ödenir mi?
Hayır. İşveren sizi işten çıkarmadan önce yasal ihbar sürenizi (örneğin 4 hafta) size yazılı olarak bildirir ve bu süre boyunca sizi çalıştırıp maaşınızı öderse, işten ayrılırken ayrıca bir ihbar tazminatı ödemez.
Deneme süresi içinde işten ayrılanlar ihbar tazminatı alır mı?
Hayır. İş sözleşmesinde belirlenen deneme süresi (en fazla 2 ay, toplu sözleşmelerde 4 ay) içerisinde taraflar sözleşmeyi herhangi bir bildirim süresine uymadan ve ihbar tazminatı ödemeden feshedebilir.