Faiz Hesaplama
Faiz Hesaplama (Hızlı Özet)
Mevduat (Faiz) Getirisi Nasıl Hesaplanır?
Mevduat faizi, bankaya yatırdığınız anaparanın belirli bir süre (vade) sonunda size kazandırdığı ek gelirdir. Bankalar, tabelalarında genellikle "Yıllık Basit Faiz" oranını ilan ederler. 32 günlük veya aylık bir vadeye para yatırdığınızda, bu yıllık oranın vade gün sayısına tekabül eden kısmı hesaplanarak size ödenir.
Brüt Faiz Getirisi = (Anapara × Faiz Oranı × Vade Gün Sayısı) / 36500
Net Faiz Getirisi = Brüt Faiz Getirisi - (Brüt Faiz × Stopaj Vergisi Oranı)
Not: Bankacılık sisteminde 1 yıl tam 365 gün olarak alınır (Artık yıllarda hesaplamalar değişebilir). Stopaj oranı vade süresine (3 aya kadar, 6 aya kadar vb.) göre devlet tarafından belirlenir.
Basit Faiz ile Bileşik Faiz Farkı (Örnek)
Diyelim ki 100.000 TL paranız var ve banka %40 yıllık faiz veriyor.
- Basit Faiz (1 Yıllık bağlarsanız): Yıl sonunda net %40'ı (vergisiz hesapla) 40.000 TL alırsınız. Toplamınız 140.000 TL olur.
- Bileşik Faiz (32 günlük çevirirseniz): Parayı önce 32 günlüğe bağlarsınız. Diyelim ki 3.500 TL kazandınız. İkinci ay anaparanız 103.500 TL olur. İkinci ay faizi 103.500 TL üzerinden işler (Faizin faizi). Bu işlemi yıl boyu tekrarlarsanız (Bileşik getiri etkisiyle) yıl sonunda toplam paranız 140.000 TL'den daha fazla (Örn: 148.000 TL) olur. (Sitemizdeki Bileşik Getiri Hesaplayıcısını deneyebilirsiniz).
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Stopaj vergisi (Kesintisi) nedir? Oranı kaç?Mevduat getirisinden devlete ödenen peşin vergidir. Brüt kazancınız üzerinden kesilerek banka tarafından sizin adınıza devlete ödenir. Cumhurbaşkanlığı kararıyla dönem dönem güncellenir. (Örneğin; 6 aya kadar olan vadelerde genellikle %5 veya %7.5 uygulanmaktadır, güncel yasal oranlara bakınız).
- Hoşgeldin faizi ve standart oran neden farklı?Bankalar yeni müşteri çekmek için ilk 1 ay veya 3 ay (Talışma Dönemi/Hoşgeldin) boyunca piyasanın çok üzerinde (%5-10 daha fazla) "Tanışma faizi" verirler. Vade dolduğunda ise paranız bankanın (daha düşük olan) "Standart/Tabela" faiz oranından işlem görmeye başlar. Uzun vadeli hesap yaparken buna dikkat edin.
- Param bankada batarsa devlet güvencesi var mı?Evet. Türkiye'de TMSF (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) kapsamında, bir bankanın iflası durumunda her bir müşterinin (gerçek kişinin) ticari olmayan mevduatları belirli bir limite kadar (2024 yılı itibarıyla 650.000 TL'ye kadar) devlet güvencesi altındadır.
Basit ve Bileşik Faiz Getirisi Nasıl Hesaplanır?
Faiz, paranın belirli bir süre kullanımı karşılığında elde edilen getiri veya ödenen bedeldir. Mevduat hesaplarında faiz kazancı genellikle basit faiz formülüne göre gün esaslı hesaplanır. Uzun vadeli yatırımlarda ise bileşik faiz (faizin faizini kazanma) etkisi devreye girer.
Mevduat hesaplarındaki net kazancı bulmak için brüt faiz tutarından devlet adına stopaj vergisi kesintisi yapılmalıdır. TL mevduat stopaj oranları vade uzunluğuna göre değişiklik gösterir (vade uzadıkça vergi oranı düşer).
Aylık Basit Faiz = (Anapara × Faiz Oranı × Ay Sayısı) ÷ 1200
Yıllık Bileşik Faiz Toplam = Anapara × (1 + Faiz Oranı ÷ 100)^Yıl Sayısı
Vadeli Mevduat Stopaj Kesintileri
| Para Birimi | Vade Süresi | Stopaj Oranı |
|---|---|---|
| TL Mevduat | 6 Aya Kadar (6 ay dahil) | %7.5 |
| TL Mevduat | 1 Yıla Kadar | %5 |
| TL Mevduat | 1 Yıldan Uzun Vade | %2.5 |
| Döviz (Yabancı Para) | Tüm Vadelerde (Genellikle) | %25 |
Sık Yapılan Hatalar (Common Mistakes)
- Yanlış: Brüt faizi cebe girecek sanmakDoğru: Bankaların size sunduğu '%45 faiz veriyoruz' teklifi her zaman 'Brüt' faizdir. Gerçekte hesabınıza yatacak olan para, mevzuat gereği (örneğin %7.5 stopaj kesildikten sonra) çok daha düşük olacaktır. Doğru hesap için Net faizi bulmalısınız.
- Yanlış: Bileşik etkiyi hafife almakDoğru: Uzun vadeli yatırımlarda kazanılan faizi anaparaya ekleyerek tekrar faize yatırmak (bileşik faiz) uzun yıllar sonra inanılmaz büyüklüklere ulaşır. Sadece basit faiz hesaplamak, yatırımınızın asıl gücünü görmenizi engeller.
Sıkça Sorulan Sorular
Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki fark nedir?
Basit faizde faiz sadece ana para üzerinden işler. Bileşik faizde ise her dönem kazanılan faiz anaparaya eklenir ve bir sonraki dönem faiz bu yeni toplam üzerinden hesaplanır.
Vadeli hesap faiz stopaj oranları 2026'da kaçtır?
Stopaj oranları mevzuat kararlarıyla güncellenir. Genellikle TL hesaplarda kısa vadede (örn: 1-3 ay) %5-%7.5, uzun vadede (6 ay üstü) ise %0-%5 arasında değişen stopaj kesintileri uygulanır.
Kırık vade nedir?
Standart 32 gün veya 92 günlük vadeler yerine, yatırımcının kendi belirlediği özel bir gün sayısına (örneğin 45 gün) göre açılan vadeli mevduat hesabıdır.
Mevduat güvence sınırı ne kadar?
TMSF (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) kapsamında, bir bankada tek bir gerçek kişi adına açılmış mevduat hesaplarının yasal olarak belirlenen üst limiti devlet güvencesi altındadır.
Valör nedir?
Vadeli hesaplarda faiz işletilmeye başlanan tarihtir. Bankalarda saat 14:00'ten sonra yapılan işlemler genellikle bir sonraki gün valörlü olarak başlar.
Bileşik faizde 72 kuralı nedir?
Paranızın bileşik faiz ile kaç yılda ikiye katlanacağını bulmak için kullanılan pratik yöntemdir. 72 sayısı yıllık faiz oranına bölünür. Örn: %12 faiz ile para 72 ÷ 12 = 6 yılda ikiye katlanır.
Resmi Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Mevduat Stopaj MevzuatıGİB Resmi Sitesi
Editoryal Bilgiler
Yasal Uyarı: Bu hesaplama yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Nihai ve kesin sonuçlar için ilgili resmi kurumların verileri ve uzman görüşleri esas alınmalıdır. Yapılan işlemlerde doğabilecek hatalardan Türkiye Hesaplama Merkezi sorumlu tutulamaz.