Gelir Vergisi Hesaplama
Gelir Vergisi Hesaplama (Hızlı Özet)
Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?
Gelir Vergisi, Türkiye'de elde edilen kazanç (maaş, kira, ticari kazanç vb.) üzerinden devletin aldığı doğrudan bir vergidir. Türkiye'de gelir vergisi "artan oranlı tarifeye" göre hesaplanır. Yani kazancınız (vergi matrahınız) arttıkça, üst dilimlere geçersiniz ve daha yüksek oranda vergi ödersiniz (%15, %20, %27, %35, %40).
Vergi = (İlk Dilim Matrahı × %15) + (İkinci Dilime Taşan Kısım × %20) + (Üçüncü Dilime Taşan Kısım × %27) + ...
Efektif Vergi Oranı: Ödenen Toplam Vergi / Toplam Matrah
Örnek Kademeli Vergi Hesaplaması
Diyelim ki 150.000 TL toplam geliriniz (matrahınız) var ve güncel ilk dilim sınırı 110.000 TL, ikinci dilim sınırı 230.000 TL olsun.
- 1. Dilim (0 - 110.000 TL): İlk 110.000 TL'niz %15'ten vergilendirilir. (110.000 × 0.15 = 16.500 TL)
- 2. Dilim (110.000 TL üstü): Geriye kalan 40.000 TL'niz (150.000 - 110.000) bir üst dilim olan %20'den vergilendirilir. (40.000 × 0.20 = 8.000 TL)
- Toplam Vergi: 16.500 + 8.000 = 24.500 TL
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Vergi Matrahı nedir?Elde ettiğiniz brüt gelirden, yasal olarak düşebileceğiniz giderler ve SGK/Bağ-Kur gibi yasal indirimler çıkarıldıktan sonra kalan, vergiye tabi net tutardır.
- Ücretli ve Ücret Dışı gelir tarifesi farklı mıdır?Evet. Ücretliler (maaşlı çalışanlar) genellikle üst dilimlere daha zor (daha yüksek tutarlarda) girerken, ücret dışı (kira, serbest meslek, ticari kazanç) gelir elde edenler üst vergi dilimlerine (%27, %35 vb.) daha çabuk girerler.
- Efektif vergi oranı ne demek?Kazancınız farklı dilimlere bölündüğü için, ödediğiniz toplam verginin toplam kazancınıza bölünmesiyle bulunan ortalama vergi yükünüzdür. Örneğin %20 dilimine girseniz bile, ilk kısımlar %15'ten hesaplandığı için efektif oranınız %17 gibi bir rakam çıkacaktır.
2026 Gelir Vergisi Dilimleri ve Oranları (Example Table)
Türkiye'de gelir vergisi artan oranlı (kademeli) vergilendirme esasına dayanır. Kişinin yıl boyunca elde ettiği toplam gelir vergisi matrahı (kümülatif matrah) arttıkça, tabi olduğu vergi oranı da %15'ten başlayarak %40 seviyelerine kadar yükselir.
2026 Gelir Vergisi Kesintisi Örnekleri (1. Ay)
| Brüt Maaş Örneği | Kesilen Toplam Gelir Vergisi (1. Ay) |
|---|---|
| 40.000 TL Brüt | 941,58 TL |
| 60.000 TL Brüt | 3.643,38 TL |
| 100.000 TL Brüt | 9.046,98 TL |
Yukarıdaki örnekler bekar ve çocuksuz bir çalışanın 1. dilimdeki aylık vergi kesintisini göstermektedir. Diğer aylarda bu rakamlar kümülatif matraha bağlı olarak artacaktır. Tüm detayları incelemek için Maaş Hesaplama aracımızdaki 12 aylık bordro dökümüne göz atabilirsiniz.
Sık Yapılan Vergi Hataları (Common Mistakes)
- Yanlış: Net maaştan vergi kesilmez zannetmekDoğru: İşvereninizle net maaş üzerinden anlaşsanız dahi adınıza devlete gelir vergisi ödenir. Sadece artan dilimlerin maliyetini işveren üstlenmiş olur.
- Yanlış: AGİ'nin (Asgari Geçim İndirimi) devam ettiğini düşünmekDoğru: AGİ 2022'de kalkmıştır. Evli veya çocuklu olmak artık vergi iadesi sağlamamaktadır, bunun yerine Asgari Ücret Vergi İstisnası uygulanır.
- Yanlış: İkramiyeleri vergiden muaf sanmakDoğru: Maaş dışındaki prim, ikramiye, banka promosyonu (bazı şartlarda) ve mesailer doğrudan vergi matrahına eklenir ve verginizi artırır.
- Yanlış: Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilir sanmakDoğru: Kıdem Tazminatı yasal olarak gelir vergisinden tamamen muaftır, sadece damga vergisi kesilir. (İhbar tazminatından ise gelir vergisi kesilir.)
- Yanlış: Yemek ve yol ücretlerini vergisiz sanmakDoğru: İşverenin nakit olarak ödediği yol ve yemek ücretleri doğrudan bordroya eklenir ve gelir vergisine tabi tutulur (Günlük istisna sınırlarını aşan kısımlar).
Sıkça Sorulan Sorular
Kümülatif vergi matrahı ne demektir?
Bir takvim yılı boyunca elde ettiğiniz ve üzerinden vergi kesilecek olan aylık brüt kazançlarınızdan yasal SGK kesintileri düşüldükten sonra kalan tutarların aylık olarak toplanmasıdır. Bu birikimli toplam, hangi vergi dilimine (%15, %20 vb.) gireceğinizi belirler.
Asgari ücret istisnası gelir vergisine nasıl uygulanır?
Tüm çalışanların brüt maaşlarının asgari ücrete denk gelen kısmındaki gelir vergisi tutarı, kişinin o ayki hesaplanan toplam gelir vergisinden düşülür. Böylece asgari ücret tutarındaki kazanç vergiden muaf tutulur.
İş değiştirdiğimde kümülatif vergi matrahım ne olur?
Yeni bir işverenin yanında işe başladığınızda kümülatif vergi matrahınız yasal olarak sıfırdan başlar. Ancak isterseniz eski iş yerinizden alacağınız matrah yazısını yeni işvereninize vererek kümülatif devam etmesini talep edebilirsiniz.
Emekli çalışanlardan gelir vergisi kesilir mi?
Evet. Emekli olduktan sonra Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışmaya devam eden kişilerin maaşlarından da standart çalışanlar gibi gelir vergisi kesintisi yapılır.
Resmi Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve Maliye Bakanlığı TebliğleriGİB Resmi Sitesi
Editoryal Bilgiler
Yasal Uyarı: Bu hesaplama yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Nihai ve kesin sonuçlar için ilgili resmi kurumların verileri ve uzman görüşleri esas alınmalıdır. Yapılan işlemlerde doğabilecek hatalardan Türkiye Hesaplama Merkezi sorumlu tutulamaz.