Not Ortalaması Hesaplama
Lise ve üniversiteler için ders kredilerine ve harf notlarına göre dönem sonu ağırlıklı genel not ortalaması (AGNO / GANO / GPA) hesaplama aracı.
Not Ortalaması (GANO/AGNO) Nasıl Hesaplanır? (Hızlı Özet)
Üniversite Not Ortalaması (GNO / ANO) Nasıl Hesaplanır?
Üniversitelerde not ortalaması hesaplanırken liseden farklı olarak derslerin basit bir ortalaması alınmaz. Her dersin önemini ve haftalık ders saatini belirten bir "Kredi" veya "AKTS (ECTS)" değeri vardır. Ortalama hesaplanırken aldığınız harf notunun katsayısı, o dersin kredisi ile çarpılır (Ağırlıklı Ortalama).
1. Adım = (Dersin Kredisi × Harf Notunun Sayısal Karşılığı)
2. Adım = Tüm derslerin 1. adım sonuçları toplanır (Toplam Ağırlıklı Puan).
3. Adım = Toplam Ağırlıklı Puan / Toplam Kredi Sayısı = ANO (Yarıyıl Ortalaması)
Örnek: 4 Kredilik Matematik dersinden AA (4.0) alırsanız (4×4=16 puan) elde edersiniz. Ancak 2 kredilik Beden Eğitiminden AA alırsanız (2×4=8 puan) elde edersiniz. Yüksek kredili dersler ortalamayı daha çok etkiler.
Harf Notları ve Sayısal Karşılıkları (Dörtlük Sistem)
Türkiye'deki üniversitelerin büyük çoğunluğu Avrupa Kredi Transfer Sistemi'ne (AKTS) uyumlu 4'lük çan eğrisi sistemini kullanır:
- AA (4.00) : Mükemmel (Geçer)
- BA (3.50) / BB (3.00) : Çok İyi / İyi (Geçer)
- CB (2.50) / CC (2.00) : Orta (Geçer)
- DC (1.50) / DD (1.00) : Koşullu Geçer (Genel not ortalamanız 2.00'nin üzerindeyse bu dersleri geçmiş sayılırsınız. Altındaysa bu derslerden kalırsınız).
- FF (0.00) / FD (0.50) : Başarısız (Kalır). Bu dersleri mutlaka tekrar almak zorundasınız.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- GNO ve ANO (YANO) arasındaki fark nedir?ANO (Akademik Yarıyıl Not Ortalaması): Sadece okuduğunuz o döneme (Örn: Güz Dönemi) ait derslerin kendi içindeki ortalamasıdır.
GNO (Genel Not Ortalaması): Üniversiteye girdiğiniz ilk günden bugüne kadar aldığınız tüm derslerin ve kredilerin kümülatif (genel) toplam ortalamasıdır (Mezuniyet notudur). - Mezun olmak için kaç ortalama gerekir?Lisans (4 yıllık) ve Önlisans (2 yıllık) bölümlerden mezun olabilmek için GNO'nun (Genel Not Ortalaması) 4 üzerinden en az 2.00 (CC barajı) olması yasal zorunluluktur. Ortalaması 2.00'nin altında olan öğrenci mezun olamaz, ders tekrarı yapar.
- Çan Eğrisi (Bağıl Değerlendirme) sistemi ortalamamı nasıl etkiler?Çan eğrisinde bir dersi geçme notunuz (Örn: CC alabilmeniz), sizin mutlak notunuza (Örn: 60) değil, sınıftaki diğer öğrencilerin sınavdan aldığı ortalamaya bağlıdır. Sınıf ortalaması 30 ise, sizin 45 almanız bile size BA veya AA getirebilir.
Üniversite Not Ortalaması (GANO / AGNO) Nasıl Hesaplanır?
Üniversitelerde not ortalaması hesaplanırken iki temel metrik kullanılır: Dersin Kredisi (veya AKTS değeri) ve aldığınız Harf Notu (AA, BA, BB vb.). Kredisi (ders saati) yüksek olan zorunlu ana derslerin ortalamanıza etkisi, kredisi düşük olan seçmeli derslere göre çok daha büyüktür.
AGNO (Ağırlıklı Genel Not Ortalaması) veya GANO (Genel Ağırlıklı Not Ortalaması) genellikle 4.00 üzerinden hesaplanır. Hesaplanırken şu formül kullanılır:
Harf Notu Katsayıları (Puan Karşılıkları) Nelerdir?
Üniversitelerin büyük çoğunluğunda uygulanan standart Amerikan harf notu sistemine göre katsayılar şu şekildedir:
- AA (Mükemmel): 4.00 Puan (90-100 arası)
- BA (Çok İyi): 3.50 Puan (85-89 arası)
- BB (İyi): 3.00 Puan (80-84 arası)
- CB (Orta İyi): 2.50 Puan (75-79 arası)
- CC (Orta): 2.00 Puan (70-74 arası)
- DC (Koşullu Geçer): 1.50 Puan (65-69 arası)
- DD (Koşullu Geçer): 1.00 Puan (60-64 arası)
- FF / FD (Kaldı): 0.00 Puan (59 ve altı)
DC ve DD ile Dersten Geçilir Mi?
Üniversitede DC ve DD notlarına "Şartlı Geçiş" (Koşullu Başarılı) denir. Eğer o dönemki genel not ortalamanız 2.00 ve üzerindeyse, bu derslerden geçmiş sayılırsınız. Ancak ortalamanız 2.00'nin altındaysa, bu derslerden kalmış kabul edilirsiniz ve okulu uzatmamak için alttan tekrar almanız gerekir.
Lise ve Ortaokul Not Ortalaması (Takdir / Teşekkür) Nasıl Hesaplanır?
Lise ve ortaokul öğrencilerinin yıl sonu veya dönem sonu başarı puanları hesaplanırken 100'lük sistem kullanılır. Formül üniversite ile aynı mantıktadır: Her dersin sınav puanı, o dersin haftalık ders saatiyle çarpılarak toplanır ve toplam ders saatine bölünür.
- Teşekkür Belgesi: Dönem sonu ağırlıklı puan ortalaması 70.00 ile 84.99 arasında olan öğrenciler Teşekkür Belgesi almaya hak kazanır.
- Onur Belgesi: Not ortalamasına bakılmaksızın, okul içindeki örnek davranışları ve projelere katılımları nedeniyle öğretmenler kurulu kararıyla verilir.
Örnek Lise Ders Ortalaması Hesaplaması (2 Ders İçin)
| Ders Adı | Haftalık Saat (Kredi) | Yıl Sonu Notu | Ağırlıklı Puan |
|---|---|---|---|
| Matematik | 6 | 85 | 6 x 85 = 510 |
| Fizik | 4 | 70 | 4 x 70 = 280 |
| Toplam | 10 (Toplam Saat) | - | 790 (Toplam Puan) |
Dönem Ortalaması = 790 / 10 = 79.00 (Teşekkür Belgesi)
Ortalama Hesaplarken Sık Yapılan Hatalar
- Yanlış: Tüm ders notlarını toplayıp ders sayısına bölmek.Doğru: Aritmetik ortalama yanlıştır. Derslerin kredisi (haftalık ders saati) ortalamaya etki eden en büyük faktördür. Ağırlıklı ortalama formülü kullanılmalıdır.
- Yanlış: Kaldığı dersi hesaba katmamak.Doğru: Harf notu FF veya sınav notu düşük olan dersler, toplam krediye dahil olduğu için ortalamanızı en çok düşüren etkenlerdir. Asla hesaptan çıkarılmazlar.
- Yanlış: Ortalamayı lise sisteminde 4.00'lük zannetmek.Doğru: Lise sistemi 100 üzerinden, üniversite (GANO/AGNO) ise 4.00 üzerinden çalışır. İki sistemdeki hesaplama yöntemleri ve katsayılar birbirinden tamamen farklıdır.
Resmi Kaynaklar
- Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Ortaöğretim Kurumları YönetmeliğiMEB
- Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği
- Avrupa Kredi Transfer Sistemi (AKTS / ECTS) Rehberi
Sürüm Geçmişi
Editoryal Bilgiler
Yasal Uyarı: Bu hesaplama yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Nihai ve kesin sonuçlar için ilgili resmi kurumların verileri ve uzman görüşleri esas alınmalıdır. Yapılan işlemlerde doğabilecek hatalardan Türkiye Hesaplama Merkezi sorumlu tutulamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Üniversitelerde harf notlarının sayısal karşılıkları nedir?
Genel olarak uygulanan standart sistemde: AA (4.0), BA (3.5), BB (3.0), CB (2.5), CC (2.0), DC (1.5), DD (1.0), FF (0.0) kabul edilir.
Çan eğrisi sistemi nedir?
Mutlak not sistemi yerine, sınıftaki tüm öğrencilerin sınav kağıtlarının ortalaması alınarak harf notlarının (geçme kalma barajının) sınıfın genel başarı seviyesine göre belirlendiği sistemdir.
Koşullu geçme (şartlı geçme) nedir?
Genellikle DC ve DD harf notları koşullu geçer notlardır. Dönem veya genel not ortalamanız 2.00 ve üzerindeyse bu derslerden geçmiş sayılırsınız. Ancak ortalamanız 2.00'nin altındaysa bu derslerden kalmış sayılır ve tekrar almanız gerekir.
Takdir ve teşekkür belgesi kaç puanla alınır?
Lise ve ortaokullarda dönem sonu ağırlıklı puan ortalaması 70.00 ile 84.99 arasında olanlar Teşekkür belgesi, 85.00 ve üzerinde olanlar Takdir belgesi almaya hak kazanır.
AKTS (ECTS) ile kredi aynı şey midir?
Hayır. Yerel Kredi genellikle dersin haftalık teorik/pratik saatlerine göre belirlenirken, AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) dersin ödevler ve sınavlar dahil öğrenciye yüklediği toplam iş yükünü ifade eder. Ortalamalar yerel krediye veya üniversitenin tüzüğüne göre AKTS'ye göre hesaplanabilir.
Bir dersi alttan alıp tekrar ettiğimde ortalama nasıl etkilenir?
Bir dersi tekrar aldığınızda, o dersten aldığınız en son (yeni) not geçerli olur. Eski düşük notunuz (örneğin FF) ortalama hesabından çıkarılır ve yerine yeni notunuz eklenerek genel ortalamanız yükselir.