Gecikme ve Temerrüt Faizi Hesaplama
Hızlı Özet (AI Overview)
Ticari Alacaklarda Gecikme ve Temerrüt Faizi Nasıl Hesaplanır?
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) gereğince, ticari veya bireysel alacakların zamanında ödenmemesi durumunda alacaklı temerrüt faizi talep etme hakkına sahiptir. Faiz hesaplaması her zaman basit faiz esasına dayalı olarak ve 1 takvim yılı 365 gün kabul edilerek gün bazında yapılır.
Temerrüt Faizi Formülü
Toplam Faiz Tutarı = Anapara × (Yıllık Oran ÷ 100) × (Gecikilen Gün Sayısı ÷ 365)
Toplam Alacak = Anapara Borcu + Toplam Faiz Tutarı
Örneğin 100.000 TL'lik bir ticari alacağın yıllık %48 temerrüt faiziyle 90 gün gecikmesi durumunda; 100.000 × 0.48 × (90 ÷ 365) hesaplaması sonucunda tam 11.835,62 TL gecikme faizi tahakkuk eder.
Örnek Gecikme ve Temerrüt Faizi Tablosu (%48 Yıllık Oranla)
| Anapara Alacak Tutarı | Gecikme Süresi | Yıllık %48 Temerrüt Faizi Tutarı | Tahsil Edilecek Toplam Tutar |
|---|---|---|---|
| 50.000 TL | 30 Gün (1 Ay) | 1.972,60 TL | 51.972,60 TL |
| 100.000 TL | 90 Gün (3 Ay) | 11.835,62 TL | 111.835,62 TL |
| 250.000 TL | 180 Gün (6 Ay) | 59.178,08 TL | 309.178,08 TL |
* Tablodaki rakamlar 2026 yılı referans ticari temerrüt faiz oranı (%48) üzerinden 365 gün esasıyla hesaplanmıştır.
Gecikme Faizi ve Temerrüt İhtilaflarında Sık Yapılan Hatalar
- Yanlış: Yıllık faiz oranını doğrudan ay sayısıyla çarparak faizi fazla bulmakDoğru: Faiz hesabı ay üzerinden değil, tam gün sayısı üzerinden 365 güne bölünerek (30, 31 veya 28 çeken aylar dikkate alınarak) hassas pro-rata yöntemiyle yapılmalıdır.
- Yanlış: Sözleşmede faiz oranı yazmıyorsa faiz talep edilemeyeceğini sanmakDoğru: Sözleşmede faiz oranı belirtilmemiş olsa dahi alacaklı, temerrüt oluştuktan sonra yasal olarak TCMB tarafından ilan edilen ticari temerrüt faizini talep etme hakkına sahiptir.
- Yanlış: Birikmiş faizlerin üzerine tekrar faiz yürütmeye (bileşik faiz) çalışmakDoğru: Türk Borçlar Kanunu 121. madde uyarınca temerrüt faizine ayrıca faiz yürütülemez (bileşik faiz yasağı). Sadece ana borç tutarı üzerinden basit faiz işlemeye devam eder.
Resmi Kaynaklar
- Gecikme ve temerrüt faizi algoritmaları, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 120. maddesi ve 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Kanunu hükümlerine tam uyumlu olarak TCMB resmi oranlarıyla çalışır.
Editoryal Bilgiler
Yasal Uyarı: Bu hesaplama yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Nihai ve kesin sonuçlar için ilgili resmi kurumların verileri ve uzman görüşleri esas alınmalıdır. Yapılan işlemlerde doğabilecek hatalardan Türkiye Hesaplama Merkezi sorumlu tutulamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ticari alacaklarda temerrüt faizi ne zaman işlemeye başlar?
Fatura veya sözleşmede kesin bir vade tarihi belirlenmişse, bu vadenin dolduğu günün ertesi gününden itibaren temerrüt faizi kendiliğinden işlemeye başlar. Eğer kesin vade yoksa, alacaklının borçluya ihtarnamede verdiği sürenin bitiminden itibaren faiz tahakkuk eder.
2026 yılı ticari işlerde uygulanan temerrüt ve yasal faiz oranları kaçtır?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından tebliğ edilen referans oranlara göre ticari işlerde temerrüt faiz oranı 2026 yılı için yıllık %48 düzeyindedir. Türk Borçlar Kanunu (TBK 120. madde) kapsamındaki genel yasal faiz oranı ise yıllık %24 olarak uygulanmaktadır.
Gecikme faizi basit faiz mi yoksa bileşik faiz yöntemiyle mi hesaplanır?
Türk hukuk sisteminde kural olarak bileşik faiz (faize faiz yürütülmesi) yasağı vardır. Bu nedenle hem yasal faiz hem de ticari temerrüt faizi her zaman basit faiz yöntemiyle ve 365 gün esasına göre günlük pro-rata olarak hesaplanır.
Ticari temerrüt faizi ile vergi gecikme zammı arasındaki fark nedir?
Vergi gecikme zammı 6183 sayılı kanuna göre kamu alacaklarında (vergi, SGK primi borçları) uygulanır. Ticari temerrüt faizi ise şahıslar veya şirketler arasındaki özel hukuk / ticaret hukuku kaynaklı alacaklarda Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve TBK hükümleri uyarınca işletilir.
Kısmi ödemelerde faiz hesabı nasıl yapılır?
Borçlar Kanunu Madde 100 gereği, borçlu faiz ve giderleri ödemede gecikmiş ise yapacağı kısmi ödeme öncelikle birikmiş faiz ve giderlerden düşülür. Kalan tutar anaparadan indirildikten sonra bakiye anapara üzerinden faiz işlemeye devam eder.